ABCOUDE – Zzp’ers hebben te maken met specifieke problemen. Ze lopen vooral aan tegen de vele regels en regelingen die de overheid heeft opgesteld. Wij vroegen mr. Roel Masselink, secretaris bij het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO), hoe zzp’ers daarmee omgaan.
‘’Een zzp’er wordt vaak gezien als een persoon die van twee walletjes wil eten: gaat het goed dan zou de zzp’er graag de voordelen van het ondernemerschap willen; zit het tegen, dan wil hij liever de voordelen van het werknemer schap.’’ Aan het woord is mr. Roel Masselink, secretaris bij het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO).
Volgens Masselink hebben zzp’ers het meeste last van het feit dat wet- en regelgeving voor het overgrote deel nog uitgaat van de klassieke arbeidsovereenkomst en de regel lijn via het salaris strookje. Masselink: ‘’Ook als de betreffende wet of regel helemaal niets van doen heeft met de maatschappelijke status waarin iemand zijn inkomsten geniet’’.
Als we Masselink naar een concreet voorbeeld vragen noemt hij direct de zorgverzekering wet: ‘’De zorgverzekering wet is een wet die zich op alle burgers richt, maar voor het grootste deel via het salaris strookje wordt uigevoerd. Net als de levensloopregeling, het pensioen en de kinderopvang toeslag. Overigens, de kinderopvang toeslag is – mede door onze lobby – per 1 januari 2007 voor alle werkende ouders op dezelfde wijze geregeld’’.
Aantal zzp’ers groeit
Afgelopen december bleek uit onderzoek dat het aantal zzp’ers in de afgelopen drie jaar met meer dan 10% is gegroeid tot zo’n 350.000. Eén van de conclusies uit het onderzoek (van Associates, een venture van ABN AMRO) is dat de factoren achter de groei structureel van aard zijn. Het onderzoek werd gehouden onder 2.000 hoog gevolgde opleidingen zelfstandigen.
Profiel zzp’er
Uit hetzelfde onderzoek kwam naar voren dat de gemiddelde leeftijd van de zzp’er 46 jaar is. Hij of zij heeft meer dan tien jaar werkervaring en meer dan 85% heeft een HBO of universitair diploma. Ongeveer 80% is tussen de 35 en de 58 jaar oud en de verhouding man/vrouw is vrijwel gelijk als het gaat om aantallen zzp’ers.
Mannen zetten meer om dan vrouwen
Het grootste verschil tussen mannen en vrouwen zit in de uren die zij werken. Gemiddeld werken zzp’ers zo’n 40 uur in de week, maar mannen werken gemiddeld bijna 10 uur meer dan vrouwen. Dit is gedeeltelijk de verklaring waarom mannen gemiddeld maar liefst 66% meer omzetten dan vrouwen, aldus één van de conclusies uit het onderzoek.
Veel zelfstandig ondernemers hebben laag inkomen
Toch hebben zelfstandig ondernemers vaker een laag inkomen dan andere groepen in de Nederlandse economie, zo werd vorige week bekend gemaakt. Dit en meer bleek uit de eerste editie van de Monitor Inkomens Ondernemers van EIM.
De Monitor Inkomens Ondernemers schetst een totaalbeeld van de inkomenspositie van ondernemers en bevat analyses van de belangrijkste trends in de periode 1990-2006. In 2006 had 12,4 procent van alle huishoudens met een zelfstandige ondernemer als hoofdkostwinner een inkomen onder de lage-inkomensgrens, terwijl het percentage voor heel Nederland op 9,3 procent lag. In totaal betrof het 85.100 zelfstandigen.
VAR en borrelpraat
Tot zover de cijfers. Terug naar Roel Masselink van PZO. Een ander veelvoorkomend probleem onder de zzp’er is de ‘last’ die zij hebben van de Verklaring arbeidsrelatie (VAR). Masselink: ‘Die last is wat PZO betreft maar betrekkelijk. Die VAR is nu juist een instrument om de positie van de zzp’er te versterken. De last die wordt ervaren, wordt vooral veroorzaakt door de borrelpraat die op veel plaatsten wordt rondgestrooid’’.
‘’Overigens is de VAR als tussenoplossing bedoeld. Wat PZO betreft moet de VAR dus ook niet het eindstation worden. Er moet hard gewerkt worden aan een systeem waardoor iemand zonder een VAR aan te vragen ook vooraf duidelijkheid heeft over zijn status.’’
Uit een digitale enquête onder 300 zzp`ers, van vorig jaar maart, bleek ook al dat de regelgeving waarmee zzp’ers te maken hebben, te wensen overlaat. FNV Zelfstandigen voerde de enquête uit. Eén van de punten van verbetering die door ondervraagden werd genoemd is het elk jaar opnieuw aanvragen van een VAR-verklaring.
Problemen rond overheidsaanbestedingen
Zelfstandigen ervaren ook andere praktische problemen, zoals rond overheidsaanbestedingen. Masselink: ‘’Steeds meer overheden gaan hun opdrachten aanbesteden. De eisen die in een aanbesteding worden gesteld leiden er veelal toe dat een zzp’er (of mkb bedrijf) op voorhand van mededinging is uitgesloten.’’
Het probleem zit niet direct in de wetgeving, maar veel meer in de – volgens Masselink – absurd hoge en niet ter zake doende eisen die aanbestedende diensten stellen: ‘’Aanbestedende diensten zouden hun eisen meer in verhouding moeten brengen tot de opdracht. Gelukkig zien we dat een groeiend aantal zzp’ers probeert door slimme samenwerkingsverbanden aan te gaan, toch mee te kunnen dingen naar dit soort opdrachten’’.
‘’Belangrijk bij een aanbesteding is namelijk dat de continuïteit van de opdracht geborgd is: Die continuïteit borging kan een zzp’er via een samenwerkingsverband makkelijker te bieden. Door op deze manier te werken heeft een van onze leden vorig jaar een grote opdracht van Rijkswaterstaat kunnen binnenhalen. Dus wil ik hierbij wel even een grote pluim geven aan Rijkswaterstaat Zeeland. Zij stelde reële eisen. Maar ook ons lid verdient een pluim. Die heeft doorgezet in de enorme papierwinkel die nog steeds met een aanbesteding gepaard gaat.’’
Reacties